Saneerpleister: wat het is en wanneer je het nodig hebt

Je vochtprobleem is aangepakt, en dan komt de vraag hoe je de muur weer dichtkrijgt. Gewone pleister laat op een muur die nog uitdroogt vrijwel altijd los. Een saneerpleister is daarvoor gemaakt: poreus in plaats van dicht. In deze blog lees je wat het verschil is, wanneer je hem nodig hebt en in welke volgorde het werk moet gebeuren.

Wat een saneerpleister anders maakt

Een gewone pleisterlaag is bedoeld om glad en dicht te zijn. Een saneerpleister, ook wel saneringspleister of vochtregulerende pleister genoemd, is precies het omgekeerde: hij is opzettelijk poreus. In de mortel zit een groot volume aan luchtporiën, waardoor de laag werkt als een buffer in plaats van als een barrière.

Dat levert twee dingen op. Het vocht dat nog in de muur zit, kan blijven verdampen door de pleisterlaag heen, zodat de muur verder droogt in plaats van ingesloten te raken. En de zouten die met dat vocht meekomen, kristalliseren in de poriën van de pleister in plaats van op het oppervlak. De laag vangt ze op.

Dat tweede punt is de eigenlijke reden waarom deze pleister bestaat. Zonder die opvangcapaciteit duwen de zoutkristallen de afwerking na een tijd van de muur af, en sta je er na een half jaar weer.

Waarom gewone pleister het niet redt op een vochtige muur

Bij een gips- of cementpleister op een muur die nog vocht bevat, gaat het meestal op een van deze manieren mis:

• Gipspleister neemt water op en verliest stevigheid. Hij wordt zacht, laat los van de ondergrond en gaat schimmelen. Gips is bovendien zelf gevoelig voor zoutwerking.
• Cementpleister is dicht. Hij houdt het vocht tegen, waardoor het water een andere weg zoekt: hoger in de muur, dieper de muur in, of naar de kamer ernaast. De muur droogt niet, hij verplaatst het probleem.
• De zouten hebben nergens heen. Ze slaan neer tussen pleister en muur, zetten uit en drukken de laag eraf. Dat is de bekende blaasvorming en het loskomen in schilfers.

Hetzelfde mechanisme zit achter de vochtwerende verven die het probleem lijken op te lossen maar het alleen verbergen. Dat werkten we uit in waarom vochtwerende verf je vochtprobleem niet oplost.

Een saneerpleister is een afwerking, geen oplossing

Dit is het belangrijkste misverstand rond dit product, en het is er een dat geld kost. Een saneerpleister behandelt geen vochtprobleem. Hij maakt een muur waarvan de oorzaak al is aangepakt weer bruikbaar en afwerkbaar.

Zet je de pleister op een muur waar het water nog steeds aankomt, dan raakt ook zijn opvangcapaciteit op. Dat duurt langer dan bij gewone pleister, maar het einde is hetzelfde: verzadigde poriën, zout aan de oppervlakte en een laag die loskomt. Je hebt dan tijd gekocht, geen probleem opgelost.

De juiste volgorde is dus altijd dezelfde:

1. Oorzaak vaststellen. Opstijgend vocht, doorslaand vocht, condens of een lek vragen elk een andere ingreep. Hoe je dat aan de muur zelf afleest, staat in vochtplek in de muur.
2. Oorzaak wegnemen. Bij opstijgend vocht bijvoorbeeld door een nieuwe waterkerende laag te injecteren.
3. Oude pleister verwijderen. Meestal tot een halve meter boven de hoogste vochtsporen, want daar zitten de zouten in.
4. Laten drogen.
5. Saneerpleister aanbrengen, en pas daarna afwerken.

Onze volledige aanpak van een natte muur, met deze stappen in context, staat in vochtige muur behandelen: onze werkwijze.

Hoe lang moet de muur drogen?

Hier gaan de meeste renovaties de mist in, omdat de planning niet op de bouwfysica is afgestemd.

De vuistregel in de sector is ongeveer een maand droogtijd per centimeter muurdikte, gerekend vanaf het moment dat de oorzaak is weggenomen. Een volle baksteenmuur van 20 centimeter komt daarmee al snel op een jaar of meer voor hij volledig uitgedroogd is.

Precies daarom bestaat de saneerpleister. Je hoeft niet te wachten tot de muur kurkdroog is: de poreuze laag laat de resterende uitdroging gewoon doorlopen terwijl de kamer al bruikbaar is. Wat je wel afwacht, is dat het aanvoeren van nieuw water gestopt is.

Wil je opvolgen hoe ver het staat, meet dan altijd vergelijkend: op de behandelde plek en op een droog stuk muur in dezelfde ruimte. Wat zo'n meting wel en niet zegt, lees je in vochtmeter of hygrometer.

Zouten: de stille reden dat afwerking mislukt

Vocht dat door metselwerk trekt, neemt opgeloste zouten mee: nitraten, sulfaten, chloriden. Aan de oppervlakte verdampt het water en blijven die zouten achter als een witte, korrelige uitslag. Dat is wat mensen salpeter noemen.

Die zouten zijn hygroscopisch: ze trekken zelf vocht aan uit de lucht. Een muur kan daardoor vochtig blijven aanvoelen ook nadat de oorspronkelijke oorzaak weg is. Achtergrond in hygroscopische zouten en salpeter verwijderen.

Twee praktische gevolgen. De oude, zoutbeladen pleister moet weg, anders breng je het probleem gewoon opnieuw aan. En de zoutbelasting bepaalt mee welk pleistersysteem past: bij een zware belasting wordt vaak in meerdere lagen gewerkt, met een opofferingslaag die de zouten opvangt en later verwijderd wordt.

Wat je van de afwerking mag verwachten

Een saneerpleister is geen sierpleister. De laag is ruwer en matter dan een gladde gipsafwerking, en dat is inherent aan de poreuze opbouw.

• Schilderen kan, maar alleen met een dampopen verf. Een gewone latex of een afsluitende muurverf doet het werk van de pleister teniet.
• Behangen wordt afgeraden, zeker met vinylbehang: dat sluit de laag af.
• Betegelen is meestal geen goed idee op een saneerpleister, om dezelfde reden.
• Een gladdere afwerking kan met een dampopen afwerklaag over de saneerpleister, niet in plaats ervan.

Kortom: alles wat je erover zet, moet lucht doorlaten. Sluit je de laag alsnog af, dan heb je een dure pleister met de eigenschappen van een goedkope.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf een saneerpleister aanbrengen?

Technisch kan het, maar de valkuilen zitten niet in het pleisteren zelf. Ze zitten in de voorbereiding: hoe hoog je de oude pleister wegkapt, hoe zwaar de zoutbelasting is en of de oorzaak echt weg is. Wordt daar een inschatting gemist, dan komt de laag alsnog los.

Hoe lang gaat een saneerpleister mee?

Als de oorzaak weg is en de afwerking dampopen blijft, gaat hij mee zoals gewone pleister. Blijft er water aankomen, dan raakt de opvangcapaciteit uitgeput en komt de laag alsnog los, meestal binnen enkele jaren.

Is saneerpleister hetzelfde als vochtwerende pleister?

Ze worden door elkaar gebruikt, maar het zijn tegengestelde principes. Een vochtwerende of blokkerende laag probeert vocht tegen te houden. Een saneerpleister laat het net door en vangt de zouten op. Voor een muur die nog moet uitdrogen, is dat tweede wat je nodig hebt.

Moet de oude pleister er altijd volledig af?

Niet altijd de hele muur, maar wel royaal rond de aangetaste zone: als richtlijn tot ongeveer een halve meter boven de hoogste zichtbare vochtsporen. De zouten zitten in de oude laag, en die laten zitten betekent dat ze door de nieuwe afwerking heen komen.

Kan ik meteen na de injectie pleisteren?

Niet meteen. Na een injectie moet de capillaire barrière zich eerst vormen en moet de muur beginnen uitdrogen. Wanneer je kan starten, hangt af van de muurdikte en de zoutbelasting; dat wordt bij de vaststelling ingeschat, niet op de kalender.

Vraag je je af of jouw muur toe is aan een saneerpleister, of komt je pleisterwerk telkens opnieuw los? Laat eerst de oorzaak vaststellen. Aqua Protect komt gratis langs, bepaalt om welk vochtprobleem het gaat en bezorgt je een verslag met de juiste opbouw en een prijs op maat. Vraag je gratis expertise aan.